Nowe terminy przedawnienia roszczeń w praktyce, czyli jak rozumieć przepisy przejściowe

Data wpisu: 05.10.2018
Zdjęcie główne #1502 - Nowe terminy przedawnienia roszczeń w praktyce, czyli jak rozumieć przepisy przejściowe

Wraz ze zmianą Ustawy kodeks cywilny, weszły w życie nowe przepisy skracające okres przedawnienia roszczeń. W praktyce na chwilę obecną najważniejsze jednak nie stają się nowe okresy przedawnienia a zasady na jakich weszły one w życie do obowiązującego porządku prawnego.

Nowe krótsze terminy przedawnienia

Z dniem 9 lipca 2018r. na mocy nowelizacji Ustawy kodeks cywilny weszły w życie nowe krótsze przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń. I tak z podstawowego terminu 10 lat, liczonego co do zasady od pierwszego dnia wymagalności roszczenia, pozostało w chwili obecnej jedynie lat 6. Pamiętać należy jednak, że koniec okresu przedawnienia przypada w chwili obecnej zawsze na koniec roku kalendarzowego w którym owo 6 lat mija. Sześcioletni termin przedawnienia wydłużyć się może więc nawet o prawie rok (dla roszczeń powstałych z początkiem stycznia każdego roku).

Co z wierzytelnościami już istniejącymi?

W praktyce pojawia się problem, co z roszczeniami powstałymi przed wejściem w życie krótszych terminów przedawnienia? Odpowiedź na to pytanie znajdujemy w przepisach przejściowych, których uważna lektura jest niezbędna celem uniknięcia przedawnienia istniejących roszczeń. Zgodnie bowiem z art. 5 ust 1 i 2 Ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw:

Art. 5. 1. Do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

2. Jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Tym samym:

  1. Wszelkie roszczenia, które nie przedawniły się do dnia wejścia w życie nowej ustawy mają od tej chwili sześcioletni termin przedawnienia,
  2. Jeżeli na podstawie nowych przepisów termin przedawnienia jest krótszy, to od chwili wejścia w życie nowych przepisów tj. od 9 lipca 2018r. termin ów liczymy od początku, ale już po nowemu (czyli przedawnienie nastąpi 31 grudnia 2024r.)
  3. ALE jeżeli przedawnienie liczone wg starych przepisów skończyło by się wcześniej niż liczone wg nowych przepisów, wówczas przedawnienie obliczamy wg terminu dziesięcioletniego.

Przykład:

  1. Roszczenie powstałe z dniem 10 lipca 2010r. przedawni się wg starych zasad tj. 10 letniego terminu przedawnienia, a więc z dniem 10 lipca 2020r. bowiem termin przedawnienia liczony wg „starych” przepisów upłynie wcześniej niż upłynął by po nowelizacji,
  2. Natomiast roszczenie powstałe z dniem 10 lipca 2016, przedawni się z dniem 31 grudnia 2024 roku (nie zaś z dniem 10 lipca 2026r.), gdyż termin w tym wypadku upłynie wcześniej na mocy nowych przepisów.  

Rozwiązanie powyższe choć dość zagmatwane podyktowane jest koniecznością zgodnego z prawem uregulowania przedawnienia roszczeń których bieg rozpoczął przed dniem 09.07.2012r. W przeciwnym wypadku bez zapisów art. 5 ust. 2 roszczenia takie były by w chwili wejścia w życie nowych przepisów już na starcie przedawnione. 

Autor wpisu: Soluma Lex, A.Gronek

Wszystkie działy